NexFuture (21/1/2026): Trong hành trình đơn độc tìm kiếm "người hàng xóm" giữa vũ trụ bao la, nhân loại vừa nhận được một tín hiệu rung chuyển giới thiên văn. Không phải là một thông điệp vô tuyến từ người ngoài hành tinh, mà là một chữ ký hóa học mờ nhạt nhưng đầy sức nặng.
 |
| Ảnh minh họa: Kính Viễn Vọng James Webb phát hiện "Siêu Trái Đất" K2-18b |
Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) – con mắt thần của NASA – vừa gửi về dữ liệu quang phổ củng cố thêm niềm tin về K2-18b, một ngoại hành tinh cách chúng ta 120 năm ánh sáng. Tại đó, giữa bầu khí quyển xa lạ, các nhà khoa học đã tìm thấy dấu vết của Dimethyl sulfide (DMS) – một phân tử mà trên Trái Đất, chỉ có sự sống mới tạo ra được.
K2-18b: Chân Dung Một Thế Giới "Hycean"
Trước khi đi sâu vào phát hiện chấn động, chúng ta cần hiểu K2-18b là gì. Nằm trong chòm sao Sư Tử (Leo), K2-18b là một "Siêu Trái Đất" (Super-Earth) – lớn hơn Trái Đất nhưng nhỏ hơn Sao Hải Vương.
Điều khiến nó trở nên đặc biệt là giả thuyết về Thế giới Hycean.
- Hycean là thuật ngữ ghép từ Hydrogen (Hydro) và Ocean (Đại dương).
- Các nhà thiên văn tin rằng K2-18b được bao phủ bởi một đại dương nước lỏng khổng lồ, nằm bên dưới bầu khí quyển dày đặc khí Hydro. Đây là điều kiện lý tưởng để sự sống vi sinh vật có thể phát triển, bất chấp việc hành tinh này nhận được lượng bức xạ khác biệt so với Trái Đất.
Dimethyl Sulfide (DMS): "Chữ Ký" Của Sự Sống?
Dữ liệu mới nhất từ thiết bị quang phổ cận hồng ngoại (NIRSpec) của James Webb đã phát hiện ra sự hiện diện của khí Methane và Carbon dioxide, khẳng định giả thuyết về bầu khí quyển giàu Carbon. Nhưng điều khiến giới khoa học "đứng ngồi không yên" là tín hiệu yếu ớt của Dimethyl sulfide (DMS).
Tại sao DMS lại quan trọng? Trên Trái Đất, DMS không sinh ra từ núi lửa hay các quá trình địa chất thông thường.
- Nó được tạo ra chủ yếu bởi các sinh vật phù du (phytoplankton) ở biển.
- Nói cách khác, trong từ điển hóa học của Trái Đất: Có DMS đồng nghĩa với có sự sống.
Việc tìm thấy phân tử này trên K2-18b giống như việc bạn tìm thấy mùi hương của một loài hoa quen thuộc giữa sa mạc hoang vu. Nó gợi ý rằng, dưới lớp đại dương kia, có thể đang tồn tại những dạng sống sinh học đang "thở" ra bầu khí quyển.
Tranh Luận Khoa Học: Sự Thận Trọng Cần Thiết
Tuy nhiên, theo tiêu chuẩn E-E-A-T, chúng ta cần nhìn nhận vấn đề một cách khách quan. Việc phát hiện DMS chưa phải là lời khẳng định 100% về người ngoài hành tinh.
Giới khoa học vẫn đang tranh luận sôi nổi với hai luồng ý kiến:
- Phe Lạc Quan: Cho rằng sự kết hợp giữa Methane, Carbon dioxide và DMS là "combo" hoàn hảo cho một thế giới có sự sống (Biosignature).
- Phe Thận Trọng: Cảnh báo rằng tín hiệu DMS còn khá yếu và cần thêm thời gian quan sát để tách biệt nó khỏi "nhiễu" dữ liệu. Hơn nữa, chúng ta chưa thể loại trừ khả năng có một quá trình hóa học lạ lẫm nào đó trên các hành tinh Hycean có thể tạo ra DMS mà không cần sự sống.
Tầm Nhìn Tương Lai: Chờ Đợi Phán Quyết Cuối Cùng
K2-18b hiện là ứng cử viên sáng giá nhất trong danh sách "Những hành tinh có thể sống được". James Webb sẽ tiếp tục thực hiện các quan sát sâu hơn trong những năm tới bằng thiết bị MIRI (Dụng cụ hồng ngoại trung) để xác nhận nồng độ DMS.
Dù kết quả cuối cùng là gì, K2-18b đã mở ra một kỷ nguyên mới. Chúng ta không còn tìm kiếm sự sống dựa trên những bản sao y hệt Trái Đất nữa. Sự sống có thể nảy mầm ở những nơi kỳ lạ hơn, dưới những đại dương sâu thẳm được bao bọc bởi khí Hydro, cách chúng ta hàng trăm năm ánh sáng.
Bạn có tin rằng chúng ta đang cô đơn trong vũ trụ? Hay K2-18b chính là câu trả lời mà nhân loại tìm kiếm bấy lâu? Hãy để lại bình luận nhé!
Thế Anh.
NexFuture.NetHỏi Đáp Về Bí Ẩn K2-18b
K2-18b cách Trái Đất bao xa và có thể đến đó được không?
K2-18b cách chúng ta khoảng 120 năm ánh sáng. Với công nghệ hiện tại, con người chưa thể đến đó. Nếu đi bằng tàu vũ trụ nhanh nhất hiện nay, chúng ta sẽ mất hàng triệu năm để tới nơi.
Tại sao phân tử DMS lại quan trọng đến vậy?
Vì trên Trái Đất, Dimethyl sulfide (DMS) chỉ được tạo ra bởi sự sống (chủ yếu là sinh vật phù du biển). Việc tìm thấy nó trên hành tinh khác là một bằng chứng (biosignature) rất mạnh mẽ gợi ý về khả năng tồn tại sự sống sinh học.
Thế giới Hycean là gì?
Hycean là thuật ngữ kết hợp giữa "Hydrogen" và "Ocean". Nó mô tả các hành tinh nóng hơn Trái Đất, được bao phủ bởi đại dương nước lỏng mênh mông và có bầu khí quyển dày đặc khí Hydro. Đây là dạng hành tinh được cho là rất phổ biến trong vũ trụ.
Chúng ta đã chắc chắn 100% có sự sống trên K2-18b chưa?
Chưa. Đây mới chỉ là dấu hiệu quang phổ ban đầu. Các nhà khoa học cần thêm thời gian và dữ liệu kiểm chứng từ kính viễn vọng James Webb để loại trừ các khả năng hóa học phi sinh học khác trước khi đưa ra kết luận cuối cùng.
