NexFuture (06/2/2026): Vào ngày 17 tháng 2 năm 2026, bầu trời sẽ chứng kiến sự kiện thiên văn đáng mong chờ nhất trong quý đầu năm: Nhật thực hình khuyên (Annular Solar Eclipse), hay còn được giới thiên văn gọi bằng cái tên đầy chất thơ là "Vòng tròn lửa" (Ring of Fire).
 |
| Hình ảnh minh họa: nhật thực hình khuyên |
Dù bạn là một người đam mê thiên văn học nghiệp dư hay chỉ đơn giản là yêu thích vẻ đẹp của vũ trụ, đây là những thông tin chuyên sâu bạn cần biết để không bỏ lỡ khoảnh khắc này.
1. Nhật thực "Vòng lửa" là gì và tại sao nó đặc biệt?
Khác với Nhật thực toàn phần (khi Mặt Trăng che khuất hoàn toàn Mặt Trời), Nhật thực hình khuyên xảy ra khi Mặt Trăng nằm ở quỹ đạo xa Trái Đất nhất (điểm viễn địa). Lúc này, kích thước biểu kiến của Mặt Trăng nhỏ hơn Mặt Trời.
Khi thẳng hàng, Mặt Trăng sẽ không thể che lấp hết ngôi sao chủ của chúng ta, mà để lộ ra phần rìa sáng rực rỡ bao quanh bóng tối. Hình ảnh đó trông giống như một chiếc nhẫn bằng lửa đang rực cháy giữa không gian.
Góc nhìn khoa học: Đây là cơ hội tuyệt vời để các nhà khoa học nghiên cứu tầng khí quyển của Mặt Trời và kiểm chứng các tính toán về cơ học thiên thể với độ chính xác cao.
2. Lộ trình và Khu vực quan sát (17/02/2026)
Theo dữ liệu từ NASA và TimeandDate, Nhật thực lần này có đường đi khá "kén chọn" người xem.
- Thời gian diễn ra: Bắt đầu từ khoảng 11:00 UTC (tức khoảng 18:00 giờ Việt Nam) ngày 17/02/2026.
- Dải trung tâm (Nơi nhìn thấy vòng lửa trọn vẹn): Đi qua vùng Nam Cực hoang sơ và phần phía nam của Ấn Độ Dương & Đại Tây Dương.
- Quan sát một phần: Người dân ở phía Nam Châu Phi và một phần Nam Mỹ có thể quan sát được nhật thực một phần (Partial Eclipse).
Lưu ý cho độc giả tại Việt Nam: Do sự kiện diễn ra vào buổi chiều tối theo giờ Việt Nam và dải bóng tối nằm ở bán cầu Nam, chúng ta không thể quan sát trực tiếp hiện tượng này bằng mắt thường tại Việt Nam. Tuy nhiên, đừng vội thất vọng, công nghệ sẽ giúp bạn! (Xem mục 4).
3. Tại sao Nhật thực ở Nam Cực lại quan trọng?
Với tư cách là một người nghiên cứu về Khoa học Hành tinh, mình đánh giá sự kiện này cực kỳ thú vị vì vị trí địa lý của nó.
Việc bóng của Mặt Trăng quét qua Nam Cực – nơi có bầu khí quyển trong lành và ít ô nhiễm ánh sáng nhất thế giới – sẽ cung cấp những dữ liệu quý giá về sự thay đổi nhiệt độ đột ngột và phản ứng của tầng ion (ionosphere) tại vùng cực. Đây là những dữ liệu đầu vào quan trọng cho các mô hình dự báo thời tiết không gian (Space Weather) mà các dự án tại NexFuture đang quan tâm.
4. Cách theo dõi an toàn
Dù bạn đang ở khu vực quan sát được hay xem qua màn hình, nguyên tắc an toàn luôn phải đặt lên hàng đầu.
A. Nếu bạn đang ở Nam Phi/Nam Mỹ (Quan sát trực tiếp):
- TUYỆT ĐỐI KHÔNG nhìn trực tiếp vào Mặt Trời bằng mắt thường, ngay cả khi nó bị che khuất một phần.
- Bắt buộc dùng: Kính lọc năng lượng mặt trời chuyên dụng đạt chuẩn ISO 12312-2. Kính râm, phim X-quang hay kính hàn đều không đảm bảo an toàn cho võng mạc của bạn.
B. Đối với độc giả tại Việt Nam (Xem trực tuyến): Vì chúng ta không nằm trong vùng quan sát, cách tốt nhất để chiêm ngưỡng "Vòng lửa" là thông qua các luồng Livestream chất lượng cao từ các đài thiên văn quốc tế.
- Kênh đề xuất: NASA TV, TimeandDate, hoặc kênh YouTube của The Virtual Telescope Project.
- NexFuture sẽ cập nhật link xem trực tiếp trên Fanpage trước giờ G 30 phút.
5. Lời kết
Nhật thực ngày 17/02/2026 là lời nhắc nhở tuyệt đẹp về sự vận động không ngừng của vũ trụ. Dù không thể nhìn thấy trực tiếp tại Việt Nam, nhưng việc hiểu và theo dõi sự kiện này giúp chúng ta kết nối với cộng đồng yêu khoa học toàn cầu.
Hãy đánh dấu vào lịch của bạn ngay hôm nay!
Bài viết được tổng hợp dựa trên dữ liệu thiên văn quốc tế mới nhất. Mọi thắc mắc về các hiện tượng vũ trụ, các bạn hãy để lại bình luận để cùng thảo luận nhé.
Thế Anh
NexFuture.NetCâu hỏi thường gặp về Nhật thực 17/02/2026
Việt Nam có quan sát được Nhật thực ngày 17/02/2026 không?
Rất tiếc là KHÔNG. Do thời điểm diễn ra sự kiện rơi vào buổi chiều tối (khoảng 18:00 giờ Việt Nam) và dải bóng tối nằm lệch về phía Nam bán cầu (Nam Cực, Nam Mỹ), nên tại Việt Nam chúng ta không thể nhìn thấy trực tiếp. Bạn chỉ có thể theo dõi qua các kênh Livestream của NASA hoặc các đài thiên văn quốc tế.
Nhật thực hình khuyên khác gì với Nhật thực toàn phần?
Nhật thực toàn phần xảy ra khi Mặt Trăng che khuất hoàn toàn Mặt Trời. Còn Nhật thực hình khuyên (như sự kiện 17/02/2026) xảy ra khi Mặt Trăng nằm ở xa Trái Đất nhất, kích thước của nó nhỏ hơn và không thể che lấp hết Mặt Trời, để lộ ra một viền sáng rực rỡ gọi là "Vòng lửa" (Ring of Fire).
Tôi cần chuẩn bị gì để xem Nhật thực an toàn?
Nếu bạn đang ở khu vực quan sát được (như Nam Cực hoặc Nam Mỹ), bạn BẮT BUỘC phải dùng kính lọc năng lượng mặt trời đạt chuẩn ISO 12312-2. Tuyệt đối không nhìn bằng mắt thường, kính râm, phim X-quang hay kính hun khói vì có thể gây mù lòa vĩnh viễn.