NexFuture (04/2/2026): Giữa lúc thị trường vàng trong nước đang "nhảy múa" với mức giá không tưởng (SJC vượt 180 triệu đồng/lượng), thì ở một góc phòng thí nghiệm tại Nhật Bản, các kỹ sư của tập đoàn công nghiệp nặng IHI lại đang âm thầm theo đuổi một tham vọng điên rồ hơn nhiều: Khai thác kho vàng 5 TỶ TẤN đang hòa tan trong đại dương.
 |
| Ông Yasuyuki Fukushima - nhà nghiên cứu chủ chốt của tập đoàn IHI |
Nghe có vẻ "viễn tưởng", nhưng dưới góc độ hóa học và sinh học, đây là một bài toán hoàn toàn có lời giải. Vậy, người Nhật đang làm điều đó như thế nào?
1. Kho báu khổng lồ dưới lòng đại dương
Bạn có biết: Tổng lượng vàng mà nhân loại đã khai thác từ cổ chí kim đến nay chỉ lấp đầy khoảng 3-4 bể bơi Olympic. Trong khi đó, các nhà khoa học ước tính trong nước biển chứa khoảng 5 tỷ tấn vàng. Con số này gấp 20.000 lần tổng lượng vàng hiện có trên mặt đất.
Vấn đề nằm ở chỗ: Vàng trong nước biển quá loãng. Nồng độ vàng chỉ khoảng 0,00003 gram trong mỗi tấn nước biển. Nếu bạn muốn có 1 chỉ vàng, bạn phải lọc hàng triệu tấn nước. Đó là lý do tại sao câu nói "đun nước biển lấy vàng" luôn là một câu chuyện cười trong giới khoa học suốt thế kỷ qua.
2. Fritz Haber và thất bại của thiên tài
Thực ra, ý tưởng này không mới. Cách đây hơn 100 năm, Fritz Haber - thiên tài hóa học người Đức (Nobel Hóa học 1918) - đã từng lao vào nghiên cứu tách vàng từ biển với hy vọng trả nợ chiến phí cho nước Đức sau Thế chiến I.
Ông đã dành nhiều năm lênh đênh trên biển, thử nghiệm mọi phương pháp hóa lý. Nhưng cuối cùng, Haber phải đầu hàng. Chi phí để lọc vàng lớn hơn gấp nhiều lần giá trị vàng thu được. Ông thất bại vì công nghệ thời đó chưa tìm ra "công cụ" sàng lọc hiệu quả.
Nhưng thế kỷ 21, người Nhật đã tìm ra chìa khóa mà Haber còn thiếu: Công nghệ sinh học.
3. Phát hiện chấn động: Loại Tảo "nghiện vàng"
Ông Yasuyuki Fukushima - nhà nghiên cứu chủ chốt của tập đoàn IHI - đã không dùng máy móc cơ khí hay hóa chất đắt tiền. Ông tìm đến tự nhiên và phát hiện ra một loại "công nhân" đặc biệt: Tảo (Algae).
Cơ chế hoạt động:
Loại tảo này được tìm thấy tại các suối nước nóng ở vùng Tohoku (Nhật Bản). Đây là nơi có môi trường cực kỳ khắc nghiệt: Nhiệt độ nước lên tới 50 độ C và tính kiềm rất cao. Để sinh tồn, loại tảo này đã tiến hóa những khả năng đặc biệt.
Vàng trong nước biển không tồn tại ở dạng cục, mà ở dạng ion (thường là ion phức Vàng Clorua).
Khi tiếp xúc với nước biển, loại tảo này có khả năng hấp thụ ion vàng.
Chúng tách Clo ra và giữ lại vàng nguyên chất bám chặt trên màng tế bào của mình.
Nói một cách dân dã: Loại tảo này ăn nước biển và "nhả" ra vàng.
4. Hiệu suất đáng kinh ngạc trong phòng thí nghiệm
Kết quả thực nghiệm của IHI đã gây sốc cho giới khoa học: Loại tảo này có thể tích tụ lượng vàng lên tới 10% trọng lượng khô của cơ thể nó.
Một phép tính đơn giản:
Cứ 1 kg tảo khô sau khi "nuôi", bạn có thể thu hồi được 100 gram vàng (tương đương khoảng 2,6 cây vàng).
Để so sánh: Trong khai thác mỏ truyền thống, quặng chứa 5-10 gram vàng/tấn đất đá đã được coi là mỏ giàu. Tảo của IHI có hiệu suất làm giàu quặng gấp hàng chục nghìn lần tự nhiên.
5. Tại sao chúng ta chưa thấy vàng từ nước biển bán đại trà?
Nếu hiệu suất cao như vậy, tại sao IHI chưa trở thành tỷ phú? Câu trả lời vẫn quay lại bài toán muôn thuở: CHI PHÍ (Cost-Efficiency).
Dù tảo có khả năng hút vàng siêu việt, nhưng chi phí để nuôi tảo, vận hành hệ thống bơm nước biển, duy trì nhiệt độ và thu hoạch hiện tại vẫn quá cao.
Theo tính toán của IHI, để phương pháp này có lãi thương mại ngay lập tức, giá vàng thế giới cần phải:
Tăng gấp 100 lần mức hiện tại (tức khoảng 200 triệu Yên/gram).
Hoặc công nghệ này phải được áp dụng ở những nơi có nồng độ vàng cao hơn nước biển thông thường (như nước thải từ các mỏ vàng, nước thải công nghiệp điện tử, hoặc các suối nước nóng giàu khoáng chất dưới đáy biển).
Lời kết: Góc nhìn đầu tư và tương lai
Câu chuyện của IHI và loại tảo "ngậm vàng" là minh chứng cho thấy giới hạn của con người luôn bị phá vỡ. Dù chưa thể thương mại hóa đại trà ngay hôm nay, nhưng nó mở ra hai hướng đi tiềm năng:
- Xử lý môi trường: Dùng tảo để thu hồi kim loại quý từ rác thải điện tử lỏng.
- Khai thác đáy biển sâu: Kết hợp với các trạm bơm tại các miệng phun thủy nhiệt (nơi nồng độ vàng cao gấp ngàn lần mặt biển).
Khi giá vàng ngày càng đắt đỏ và khan hiếm như hiện nay, biết đâu chỉ 10-20 năm nữa, chiếc nhẫn cưới trên tay bạn sẽ được làm từ vàng... của tảo biển?
Bạn nghĩ sao về công nghệ này? Liệu "đào vàng bằng tảo" có khả thi hơn việc đi đào Bitcoin? Hãy để lại bình luận bên dưới nhé!
Thế Anh
NexFuture.NetCâu Hỏi Thường Gặp (FAQ) Về Công Nghệ Tảo Hút Vàng
Có thật sự lấy được vàng từ nước biển không?
Có. Về mặt khoa học, đại dương chứa khoảng 5 tỷ tấn vàng hòa tan. Tuy nhiên, nồng độ vàng rất loãng (chỉ khoảng 0,00003 gram/tấn nước biển), khiến việc khai thác theo cách truyền thống cực kỳ tốn kém và khó khăn.
Công nghệ dùng tảo của Nhật Bản hoạt động như thế nào?
Các nhà nghiên cứu tại tập đoàn IHI sử dụng một loại tảo đặc biệt tìm thấy ở suối nước nóng Tohoku. Loại tảo này có khả năng hấp thụ ion vàng trong nước, tách Clo ra và giữ lại vàng nguyên chất trên màng tế bào của chúng (tương tự như cơ chế "ăn" nước biển và giữ lại vàng).
Hiệu suất thu hồi vàng của loại tảo này cao bao nhiêu?
Trong điều kiện phòng thí nghiệm, loại tảo này có thể tích tụ lượng vàng bằng 10% trọng lượng khô cơ thể. Tức là từ 1kg tảo khô đã qua xử lý, ta có thể thu hồi được khoảng 100g vàng (tương đương 2,6 cây vàng).
Tại sao phương pháp này chưa được thương mại hóa rộng rãi?
Rào cản lớn nhất là CHI PHÍ. Để phương pháp này có lãi, giá vàng cần tăng gấp 100 lần hiện tại hoặc cần tìm được nguồn nước có nồng độ vàng cao hơn (như nước thải mỏ hoặc suối nước nóng dưới đáy biển) để giảm chi phí nuôi trồng và vận hành.