Wednesday, January 28, 2026

Áo Choàng Từ Tính: Khi Công Nghệ "Tàng Hình" Bước Ra Khỏi Phim Viễn Tưởng Để Bảo Vệ Thiết Bị Y Tế

NexFuture (28/1/2026): Trong nhiều thập kỷ, khái niệm "áo choàng tàng hình" luôn là chén thánh của các tác phẩm khoa học viễn tưởng. Tuy nhiên, ở thế giới thực, các nhà khoa học đang theo đuổi một mục tiêu thực tế và cấp bách hơn: Tàng hình trước từ trường. Vào tháng 12/2025, một nhóm kỹ sư tại Đại học Leicester (Anh) đã công bố một bước tiến chấn động, đưa công nghệ này từ lý thuyết trên giấy trở thành giải pháp có thể sản xuất đại trà.

Công nghệ áo choàng từ tính bảo vệ thiết bị y tế
Ảnh minh họa: Công nghệ áo choàng từ tính bảo vệ thiết bị y tế

1. Bước Ngoặt Lịch Sử: Tàng Hình Trước Mọi Hình Dạng

Việc bảo vệ các thiết bị điện tử tinh vi khỏi nhiễu từ trường (Magnetic Interference) luôn là bài toán đau đầu của giới khoa học. Trước đây, các lý thuyết về "áo choàng từ tính" chỉ giới hạn ở những vật thể có hình dạng cụ thể, đơn giản và thường chỉ nằm trên các mô hình toán học.

Tuy nhiên, nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí danh tiếng Science đã thay đổi tất cả. Nhóm nghiên cứu tuyên bố kỹ thuật mới của họ cho phép tạo ra lớp vỏ bọc từ tính cho vật thể ở bất kỳ hình dạng nào. Hơn nữa, lớp vỏ này có thể chịu được môi trường có cường độ từ trường dao động trong phạm vi rộng.

Tiến sĩ Harold Ruiz, đồng tác giả của nghiên cứu, khẳng định trong thông cáo báo chí:

"Nghiên cứu này chứng minh rằng những chiếc áo choàng thực tế, có thể sản xuất được cho các hình học phức tạp đã nằm trong tầm tay. Nó mở ra thế hệ giải pháp che chắn tiếp theo cho khoa học, y tế và công nghiệp."

2. Giải Mã Công Nghệ: Sự Kết Hợp Giữa Siêu Dẫn Và Hợp Kim

Làm thế nào để một vật thể trở nên "vô hình" trước từ trường? Bí mật nằm ở cấu trúc vật liệu mà nhóm Đại học Leicester đề xuất:

  • Lõi siêu dẫn: Họ sử dụng loại băng siêu dẫn nhiệt độ cao (high-temperature superconducting tape) thương mại đang có sẵn trên thị trường.
  • Lớp vỏ composite: Bên ngoài là lớp vỏ linh hoạt được tạo thành từ hỗn hợp bột Niken (Nickel) và Kẽm (Zinc) trộn với nhựa Epoxy.
  • Cơ chế hoạt động: Bằng cách điều chỉnh tỷ lệ chính xác giữa Niken và Kẽm trong hỗn hợp bột, các kỹ sư có thể tinh chỉnh độ thẩm từ (magnetic permeability) của áo choàng. Điều này cho phép từ trường "trượt" qua vật thể mà không gây ảnh hưởng, giống như nước chảy qua một hòn đá trơn tru, khiến vật thể trở nên "vô hình" đối với các cảm biến từ tính bên ngoài.

3. Ứng Dụng Thực Tiễn: Cứu Cánh Cho Y Tế Và Phòng Thí Nghiệm

Mặc dù nghe có vẻ xa vời, nhưng công nghệ này giải quyết những vấn đề rất "đời thường" trong các ngành công nghiệp cao:

Tại bệnh viện: Các máy chụp cộng hưởng từ (MRI) tạo ra từ trường cực mạnh. Công nghệ này có thể bảo vệ các thiết bị trợ tim hoặc máy móc nhạy cảm khác đặt gần phòng MRI mà không lo bị nhiễu loạn.

Phòng thí nghiệm: Các thí nghiệm vật lý lượng tử đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối, nơi một dao động từ trường nhỏ cũng có thể phá hỏng kết quả. Áo choàng từ tính sẽ là lớp khiên bảo vệ tối thượng.

Bên cạnh các ổ cắm điện màu đỏ (nguồn điện dự phòng) tại bệnh viện, áo choàng từ tính sẽ là lớp phòng thủ thứ hai để đảm bảo an toàn thiết bị.

4. Thách Thức Và Triển Vọng Tương Lai

Dù là một bước đột phá, nhóm nghiên cứu cũng thẳng thắn nhìn nhận các rào cản kỹ thuật để đảm bảo tính Tin cậy (Trustworthiness) của thông tin:

  • Vấn đề nhiệt độ: Vì sử dụng vật liệu siêu dẫn, toàn bộ hệ thống cần được giữ ở nhiệt độ cực thấp (Cryogenics). Tuy nhiên, nhóm tin rằng ngành công nghiệp đông lạnh hiện đại hoàn toàn đủ sức đáp ứng yêu cầu này.
  • Tính định hướng: Hiện tại, khả năng che chắn phụ thuộc vào hướng của từ trường chiếu vào vật thể. Nếu vật thể xoay hoặc từ trường thay đổi hướng đột ngột, hệ thống cần được điều chỉnh lại.
  • Sản xuất: Việc chế tạo chính xác lớp vỏ composite vẫn là một thách thức kỹ thuật không nhỏ.


Kết Luận

Nghiên cứu của Đại học Leicester vào cuối năm 2025 không chỉ là một bài báo khoa học, mà là tín hiệu cho thấy khoảng cách giữa khoa học viễn tưởng và thực tế đang ngày càng thu hẹp. Khi các rào cản về nhiệt độ và sản xuất được khắc phục, chúng ta sẽ sớm thấy những chiếc "áo choàng" này bảo vệ các thiết bị y tế cứu người và các siêu máy tính trên toàn thế giới.


Thực hiện: Ban Công Nghệ - NexFuture Nguồn tham khảo: Tạp chí Science & Thông cáo báo chí Đại học Leicester.


Thế Anh

NexFuture.Net

Giải Đáp Nhanh Về Công Nghệ Áo Choàng Từ Tính

Q: Áo choàng từ tính hoạt động như thế nào?
Công nghệ này sử dụng một lõi băng siêu dẫn nhiệt độ cao được bao bọc bởi lớp vỏ hỗn hợp gồm bột Niken và Kẽm. Bằng cách điều chỉnh tỷ lệ vật liệu, nó thay đổi độ thẩm từ, khiến từ trường "trượt" qua vật thể mà không gây ảnh hưởng, giống như nước chảy qua hòn đá.
Q: Công nghệ này có ứng dụng thực tế gì trong y tế?
Ứng dụng quan trọng nhất là bảo vệ các thiết bị nhạy cảm (như máy trợ tim, máy theo dõi) khỏi nhiễu từ trường mạnh phát ra từ máy chụp cộng hưởng từ (MRI) trong bệnh viện, giúp tăng độ an toàn cho bệnh nhân và độ bền cho thiết bị.
Q: Có những thách thức kỹ thuật nào khi sử dụng áo choàng từ tính?
Hai thách thức lớn nhất là vấn đề nhiệt độ (cần giữ hệ thống ở nhiệt độ cực thấp để vật liệu siêu dẫn hoạt động) và tính định hướng (hiệu quả che chắn hiện phụ thuộc vào hướng của từ trường chiếu vào).