Một phát hiện chấn động tại vùng biển cực Đông của Nhật Bản đang hứa hẹn thay đổi hoàn toàn cuộc chơi năng lượng và công nghệ toàn cầu. Với trữ lượng đất hiếm khổng lồ đủ dùng cho cả thế giới trong gần 8 thế kỷ, Tokyo đang đứng trước cơ hội vàng để chấm dứt sự phụ thuộc vào nguồn cung từ bên ngoài.
1. "Mỏ vàng" chiến lược dưới đáy biển sâu
Nằm sâu 6.000 mét dưới mực nước biển tại vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) quanh đảo Minamitori, các nhà khoa học Nhật Bản đã xác nhận một trữ lượng đất hiếm lên tới 16 triệu tấn. Đây không chỉ là một con số thống kê khô khan, mà là một nguồn tài nguyên có khả năng xoay chuyển cục diện kinh tế thế giới.
Theo các báo cáo địa chất, trữ lượng này có thể cung cấp nhu cầu toàn cầu về các nguyên tố thiết yếu như:
- Yttrium: Đủ dùng trong 780 năm.
- Dysprosium: Đủ dùng trong 730 năm.
- Terbium: Đủ dùng trong 420 năm.
2. "Vitamin" của nền công nghiệp hiện đại và quốc phòng
Đất hiếm không đơn thuần là khoáng sản; chúng được ví như những "loại vitamin" không thể thiếu để vận hành nền công nghiệp 4.0. Thiếu đất hiếm, các tham vọng về một thế giới xanh và an ninh quốc gia hiện đại sẽ bị đình trệ:
- Chuyển đổi xanh: Là thành phần cốt lõi để sản xuất nam châm vĩnh cửu trong pin xe điện (EV) và tuabin điện gió công suất lớn.
- Công nghệ cao: Hiện diện trong mọi thiết bị điện thoại thông minh, màn hình LED và máy tính.
- Sức mạnh quân sự: Đất hiếm là chìa khóa trong chế tạo hệ thống dẫn đường cho tên lửa siêu thanh, thiết bị nhìn đêm và vỏ bọc tàng hình cho máy bay chiến đấu.
3. Lộ trình khai thác tháng 1/2026: Bài toán kỹ thuật đầy thách thức
Nhật Bản đã công bố lộ trình cụ thể: vào tháng 1 năm 2026, các đợt khai thác thử nghiệm đầu tiên sẽ chính thức bắt đầu. Đây là một cuộc chơi đầy mạo hiểm nhưng xứng đáng.
Việc khai thác ở độ sâu 6.000m – nơi áp suất gấp hàng trăm lần trên mặt đất yêu cầu những kỹ thuật tiên tiến nhất thế giới hiện nay. Các kỹ sư Nhật Bản sẽ sử dụng tàu khoan chuyên dụng, hạ hệ thống ống dẫn khổng lồ dài hàng cây số xuống đáy đại dương để "hút" bùn chứa đất hiếm lên mặt nước. Chi phí khai thác chắc chắn sẽ là một rào cản lớn, nhưng khi đặt lên bàn cân với an ninh quốc gia, Nhật Bản sẵn sàng đầu tư mạnh tay.
4. Thoát khỏi "gọng kìm" phụ thuộc và vẽ lại bản đồ địa chính trị
Trong nhiều thập kỷ, thế giới luôn ở thế bị động khi Trung Quốc nắm giữ hơn 90% nguồn cung đất hiếm. Việc phụ thuộc này đã nhiều lần được sử dụng như một quân bài ngoại giao trong các cuộc tranh chấp quốc tế.
Sự kiện Minamitori mang ý nghĩa sống còn đối với Tokyo và cả các quốc gia phương Tây. Việc sở hữu mỏ khoáng sản "dùng không hết" ngay trong vùng biển của mình chính là chìa khóa để Nhật Bản:
- Tự chủ chuỗi cung ứng: Không còn lo ngại về việc đứt gãy nguồn cung do căng thẳng chính trị.
- Trở thành cường quốc xuất khẩu: Nếu thử nghiệm thành công, Nhật Bản sẽ chuyển mình từ nước nhập khẩu thành nhà cung cấp chiến lược, cạnh tranh trực tiếp với vị thế độc quyền của Bắc Kinh.
5. Kết luận: Một kỷ nguyên mới cho Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương
Với quyết tâm chính trị cao độ và sự hậu thuẫn từ các tập đoàn công nghệ hàng đầu, Nhật Bản đang gửi đi một thông điệp đanh thép: Bản đồ địa chính trị đất hiếm đang được vẽ lại bởi sức mạnh của khoa học và lòng kiên trì.
Cuộc thử nghiệm vào năm 2026 không chỉ là một dự án khai khoáng, mà là bước đi chiến lược để định hình lại cán cân quyền lực toàn cầu. Thế giới đang nín thở chờ đợi âm thanh của những chiếc máy hút bùn đầu tiên tại Minamitori nơi khởi đầu cho một kỷ nguyên tự chủ tài nguyên mới.
Thế Anh
